Lektor – spotkanie 1

Biblio, ojczyzno moja, (…)
Biblio, wywołuję z Twoich wersetów
Wszystkich najlepszych,
Którzy są dla mnie niedoścignionym wzorem,
Wszystkich najpiękniejszych,
Których podziwiam
Wszystkich szlachetnych,
Którym nie umiem dorównać,
Biblio, (…)
Wszystko jest w Tobie,
Cokolwiek przeżyłem.
Wszystko jest w Tobie,
Cokolwiek kochałem.
Wszystko.

Roman Brandstaetter

Określenie Pisma Św.

Biblia to zbiór 73 ksiąg: 46 ksiąg Starego Testamentu (45 jeśli Księgę Jeremiasza i Lamentacje liczy się razem) i 27 Nowego Testamentu, przez Boga natchnionych, które stanowią podstawę naszej wiary. Dla chrześcijan jest ona najważniejszą księgą.

Pismo Św. zawiera objawienie, jakiego Bóg udzielił ludziom przez własne czyny i słowa. Opowiada historię naszego zbawienia, a słowo w niej zawarte jest skierowane do każdego z nas i jest źródłem naszej wiary. Słowo zawarte w Biblii ma wartość nieprzemijającą.

Nazwy Pisma Św.

  • Pismo Święte
    Nazwa ta wskazuje na boskie pochodzenie tej Księgi i podpowiada nam, że Bóg i człowiek mieli udział w jej powstaniu.
  • Biblia
    grec. Biblion = pol. Zwój, Księga (zbiór ksiąg)
  • Stary i Nowy Testament
    hebr. Berit = łac. Testamentum = pol. Przymierze, Układ;
    ST – historia przymierza zawartego między Izraelem, a Bogiem.
    NT – historia przymierza zawartego między Bogiem, a ludźmi przez Chrystusa.

Treść i czas powstania

ST obejmuje okres od stworzenia świata, aż do narodzin Chrystusa. NT opisuje działalność Chrystusa, pierwotnego Kościoła oraz mówi o czasach ostatecznych. Spisywanie ksiąg ST i NT odbywało się na przestrzeni tysiąclecia. Słowo Boże w nich zawarte było przekazywane najpierw ustanie, a następnie było spisywane.

Pierwsze księgi ST powstały XII wieków przed narodzinami Chrystusa, a ostatnie pismo NT – około setnego roku po narodzeniu Chrystusa. W przeciągu tego czasu oblicze świata wielokrotnie się zmieniało. Bóg przemawiał do starożytnych Izraelitów językiem ich czasów, przemawiając inaczej do tych którzy wędrowali z Egiptu z Mojżeszem, inaczej do powracających z wygania wraz z Ezdraszem i inaczej do Apostołów. Bóg przemawia do wszystkich językiem dla nich zrozumiałym.

Język

Pismo św. Starego Testamentu zostało prawie w całości napisane w języki hebrajskim (nieliczne fragmenty w języku aramejskim). Nowy Testament został napisany w języku greckim. Pismo św., którym się obecnie posługujemy, jest tłumaczeniem z tych języków.

Podział

Stary i Nowy Testament można podzielić na mniejsze jednostki w zależności od treści i gatunków literackich w nich zawartych. Wyróżnić można trzy podstawowe jednostki:

  • księgi historyczne
  • księgi dydaktyczne
  • księgi prorocze

Księgi historyczne – nazwa tej grupy została im nadana ze względu na ich treść. W ST do ksiąg historycznych należą: Pięcioksiąg, Księgi: Jozuego, Sędziów, Rut, I i II Samuela, I i II Królewska, I i II Kronik, Ezdrasza, Nehemiasza, Tobiasza, Judyty, Estery, I i II Machabejska. W NT: cztery Ewangelie i Dzieje Apostolskie.

Księgi dydaktyczne – mają charakter pouczeń, jak odnosić się do Boga i człowieka, np. „ kto kopie dół sam weń wpada” (Prz 26,27). W ST do ksiąg dydaktycznych należą: Księga Hioba, Psalmów, Przysłów, Koheleta, Pieśń nad Pieśniami, Mądrości, Stracha. W NT: wszystkie listy św. Pawła, Piotra, Jakuba, Jana i Judy.

Księgi prorockie – zawarte są w nich mowy proroków, którzy przemawiali w imieniu Boga. W ST wyróżnia się 16 ksiąg prorockich. W NT jest jedna księga o tym charakterze – Apokalipsa.

Wszystkie księgi Pisma św. zostały podzielone na rozdziały i wersety. Dokonano tego by łatwiej było znaleźć odpowiednie miejsce w Biblii. Dzisiejszy podział na rozdziały wprowadził w 1206r. do Biblii Łacińskiej (Wulgata), paryski uczony Stefan Langton.

Podział Pisma Świętego na rozdziały i wiersze w wielu przypadkach nie jest adekwatny do jednostek zamierzonych przez redaktorów pism, mimo to odgrywa bardzo ważną rolę w szybkim odszukiwaniu tekstów.

Dodatek

Kanon

Katalog ksiąg natchnionych. Uznane przez Kościół za autentyczne i natchnione. Ustalenie kanonu jest ściśle związane z uznaniem Biblii i jej poszczególnych części za dzieło powstałe z inspiracji Boga.

Apokryfy

z grec. „apokryfos” – ukryty (w teologii: „niekanoniczny”)
Mianem apokryfów określa się pisma żydowskie lub wczesnochrześcijańskie, które pod względem treści lub tytułu upodabniają się do ksiąg biblijnych, ale nie zostały uznane przez Kościół za natchnione i kanoniczne.

Np. Ewangelia Judasza – powstała w latach 130-170 n.e. W opisanych ostatnich chwilach życia Jezusa Judasz miał Go nie zdradzić, lecz miał wydać Jezusa na wyraźne Jego życzenie. Ewangelia Judasza nie mówi nic o zbawieniu przyniesionym przez Jezusa. Jezus ukazany jest tam jedynie jako Ten, co poucza.