Lektor – spotkanie 3

Jak powstała Biblia? Formowanie się Nowego Testamentu

NT nie jest oderwany od ST, choć pod wieloma względami bardzo się różni. Istotą, która wyróżnia NT jest to, iż w centrum stoi osoba Jezusa Chrystusa.

Jest mało prawdopodobne, aby ktoś spisywał „na gorąco” wszystkie wypowiedzi Chrystusa. Najprawdopodobniej ludzi, którzy Go słuchali, zapamiętywali pojedyncze słowa, przypowieści, porównania oraz ich sens. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, iż trzy pierwsze Ewangelie (Mk, Mt, Łk) – w znanej nam dzisiaj postaci – pojawiły się pod koniec I wieku. Św. Łukasz napisał te historię początków Kościoła – Dzieje Apostolskie – wkrótce po swojej Ewangelii. Mniej więcej w tym samym czasie pisał swe listy św. Paweł. Poruszał w nich problemy i trudności życiowe Kościoła pierwszych wieków. List do Hbr powstał ok. 70r. i został napisany przez ucznia św. Pawła. List Jk ukazał się prawdopodobnie ok. 60r., a nieco później 1P. w dziesięcioleciu 70-80r. powstały 2P, Jud oraz 1, 2, 3 J. Pod koniec wieku, ok. 95 r., pojawia się Ap św. Jana, a później Ewangelia św. Jana.

Rzadko można wskazać z całą pewnością, iż autorem całej księgi jest jedna osoba. NT jest więc rezultatem zbiorowego opracowania, a zwłaszcza Ewangelie. W nich to znajdują się słowa i czyny Jezusa Chrystusa. Zanim jednak się tam znalazły, wcześniej przekazywano je na zebraniach pierwotnych gmin chrześcijańskich.

Tak więc autor danej Ewangelii zbierał w całości słowa Chrystusa (tzw. logia) oraz relacje o czynach i umieszczał je na pergaminie. Nie robił tego jednak dowolnie, tak jak mu się podobało, gdyż istniała jeszcze silna pamięć (tradycja) wśród ludzi znających Chrystusa naocznie (bezpośrednio). Pisząc Ewangelię, a raczej zbierając w całość poszczególne fragmenty, znali już dzieje Chrystusa. Nie chodziło im więc o ukazanie ścisłej prawdy historycznej, lecz Kim Jezus jest i powinien być dla chrześcijan.

Mówiąc o autorstwie musimy mieć na myśli przede wszystkim Osobę Ducha Świętego, gdyż On jest głównym autorem, natomiast ludzie – pod Jego natchnieniem – spisywali te słowa na piśmie.

Kiedy rozwinęło się pisarstwo chrześcijańskie, trzeba było ustalić, które księgi są napisane pod natchnieniem Ducha Świętego. Istniały również takie, które podawano za natchnione, lecz nimi nie były, tzw. apokryfy.

Przyjmuje się powszechnie, że w początkach III w. był już znany zbiór (kanon) NT, a więc wszystkie 27 ksiąg. Uroczyste ogłoszenie kanonu NT nastąpiło na Soborze Trydenckim w 1563r.

Ułożenie NT i ST jest podobne:

Księgi historyczne
Stary TestamentNowy Testament
Rdz, Wj, Kpł, Lb, Pwt, Joz, Sdz, Rut, 1 i 2 Krl, 1 i 2 Krn, Ezd, Neh, Tob, Jdt, Est, 1 i 2 MchMt, Mk, Łk, J, Dz
Księgi dydaktyczne
Stary TestamentNowy Testament
Hi, Ps, Prz, Koh, Pnp, Mdr, SyrRz, 1 i 2 Kor, Ga, Ef, Flp, Kol,
1 i 2 Tes, 1 i 2 Tym, TT, Flm, Hbr, Jk, 1 i 2 P, 1, 2 i 3 J, Jud
Księgi prorocze
Stary TestamentNowy Testament
Iz, Jr, (Lm i Ba), Ez, Dn, Oz, Jl, Am, Abd, Jon, Mi, Nah, Hab, So, Ag, Za, MaAp